COVID-19 en het strafrecht

DOOR NIENKE CORNELISSEN

                                                          

Wanneer het voetballen weer begint, zal in het voetbalveld het spugen op het veld mogelijk worden bestraft met een gele kaart, aldus Michel D'Hooghe, voorzitter van de medische commissie van de FIFA.1 Ook in het strafrecht vinden de gevolgen van het coronavirus hun weg. Misbruik maken van de huidige coronacrisis is namelijk strafbaar gesteld.

Op 24 maart j.l. heeft een man uit Heerlen een buschauffeur bij het station van Maastricht bespuugd, waarna hij riep dat hij het coronavirus had. De politie werd ingeschakeld en hield de man aan.2 Ook agenten worden vaak bedreigd met besmetting van het virus door middel van spugen of hoesten.3 De politie hanteert een zero-tolerance beleid tegen deze zogeheten ‘coronadreigers’, mensen die dreigen andere mensen te besmetten met het coronavirus door te spugen of te hoesten. De politie doet dan ook altijd aangifte van bedreiging dan wel mishandeling.4

Het Openbaar Ministerie (hierna: OM) beschuldigde hem van mishandeling, bedreiging en belediging. De rechter achtte uiteindelijk de bedreiging wettig en overtuigend bewezen.5

Werkwijze OM

Het OM heeft aangegeven stevig op te treden tegen mensen die strafbare feiten plegen, waarbij misbruik wordt gemaakt van de huidige coronacrisis.6 Dit soort strafbare feiten worden door het OM, indien mogelijk, binnen drie dagen via het supersnelrecht aan de rechter voorgelegd. Mocht een zaak meer onderzoek en tijd vergen, dan zal gebruik worden gemaakt van het snelrecht. De verdachte moet dan binnen  veertien dagen voor de politierechter verschijnen.7

Voorbeelden strafbare feiten    

Hieronder volgt een aantal voorbeelden van strafbare feiten waarbij misbruik wordt gemaakt van de huidige coronacrisis:8

     Dreiging met besmetting van hulpverleners, toezichthouders, politieambtenaren en winkelpersoneel

     Diefstal/oplichting door middel van babbeltrucs, waarbij het coronavirus onderdeel is van de babbeltruc

     Geweld/verzet tegen toezichthouders, politieambtenaren en anderen die belast zijn met de handhaving van de noodverordening

     Opruiing, bijvoorbeeld door middel van nepnieuws (al dan niet via social media)

     (Online) oplichting en fraude, bijvoorbeeld de (online) handel in (nep) medicijnen en de verkoop van ondeugdelijke middelen (vervalste mondkapjes, paracetamol en andere medicatie)      


Strafeisen

Gelet op de ernst van het misbruik van de situatie zal het OM zware straffen eisen. Het is ook mogelijk om dit soort zaken af te doen met een OM-strafbeschikking, maar in beginsel gaat het om een onvoorwaardelijke gevangenisstraf die, afhankelijk van de omstandigheden, kan oplopen van weken tot enkele maanden.9

Conclusie

Alleen samen krijgen we het coronavirus onder controle. Misbruik maken van de coronacrisis is daarom strafbaar gesteld, ook indien het gebeurt op 1.5 meter afstand. Logisch, immers verdient de maatschappij bescherming tegen deze misbruik. Oftewel: Stay home, stay safe en maak geen misbruik van de coronacrisis.

Bronnen

1. Feyenoord site, Gele kaart voor spugen op het veld ter voorkoming van de verspreiding van het Corona-virus, 28 april 2020. Geraadpleegd op: https://www.fr-fans.nl/nieuws/44540/gele-kaart-voor-spugen-op-het-veld-ter-voorkoming-verspreiding-coronavirus.

2. RTL nieuws, ‘Coronaspuger’ moet twee maanden de cel in, 27 maart 2020, Geraadpleegd op: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5071861/coronavirus-spugen-coronaspuger-buschauffeur-maastricht-heerlen.

3. Politie, Corona dreiger aangehouden op Utrecht CS, 25 maart 2020. Geraadpleegd op: https://www.politie.nl/nieuws/2020/maart/25/11-corona-dreiger-aangehouden-op-utrecht-cs.html.

4. Omroep Brabant, Man spuugt agent in gezicht die vraagt of alles in orde is, 11 april 2020. Geraadpleegd op: https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3186957/Man-spuugt-agent-in-gezicht-die-vraagt-of-alles-in-orde-is.

5. RTL nieuws, ‘Coronaspuger’ moet twee maanden de cel in, 27 maart 2020, Geraadpleegd op: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5071861/coronavirus-spugen-coronaspuger-buschauffeur-maastricht-heerlen.

6. Openbaar Ministerie, Misbruik Corona hard aangepakt, 25 maart 2020. Geraadpleegd op: https://www.om.nl/actueel/nieuws/2020/03/25/misbruik-corona-hard-aangepakt.

7. Openbaar Ministerie, Misbruik Corona hard aangepakt, 25 maart 2020. Geraadpleegd op: https://www.om.nl/actueel/nieuws/2020/03/25/misbruik-corona-hard-aangepakt.

8. Openbaar Ministerie, Misbruik Corona hard aangepakt, 25 maart 2020. Geraadpleegd op: https://www.om.nl/actueel/nieuws/2020/03/25/misbruik-corona-hard-aangepakt.

 

9. Openbaar Ministerie, Misbruik Corona hard aangepakt, 25 maart 2020. Geraadpleegd op: https://www.om.nl/actueel/nieuws/2020/03/25/misbruik-corona-hard-aangepakt.